Anasayfa / Makaleler

Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır?

Trafik kazasında hasar gören bir araç onarılsa bile, ikinci el piyasasında “kazalı araç” olarak daha düşük bir fiyata alıcı bulur. Aracın kazadan önceki değeri ile onarıldıktan sonraki değeri arasındaki bu farka değer kaybı denir ve kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edilebilir. Bu yazıda değer kaybı tazminatının nasıl talep edileceğini ve dikkat edilmesi gereken noktaları özetliyoruz.

Değer kaybı nasıl hesaplanır?

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre değer kaybı; aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi ve hasar gören parçaları dikkate alınarak, aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa değeri arasındaki fark olarak belirlenir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 28.09.2023 tarihli ve E. 2023/6051, K. 2023/9990 sayılı kararında bu ölçütün uygulanmasını esas almış; somut bir piyasa araştırması yapılmadan sigorta ödemesinin yeterli kabul edilmesini eksik inceleme sayarak kararı bozmuştur.

Uygulamada sigorta şirketleri çoğu zaman genel şartlardaki formüllere göre hesaplama yapar ve bu hesaplama gerçek piyasa farkının altında kalabilir. Böyle bir durumda bakiye değer kaybı için yargı yoluna başvurulabilir.

İlk adım: sigorta şirketine yazılı başvuru

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi uyarınca, zarar gören kişi dava yoluna gitmeden önce kusurlu aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası şirketine yazılı başvuruda bulunmak zorundadır. Sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamıyorsa, zarar gören dava açabilir ya da Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir.

Başvuruda genellikle şu belgeler istenir:

  • Kaza tespit tutanağı veya kolluk tarafından düzenlenen tutanak
  • Araç ruhsatı ve sürücü belgesi fotokopileri
  • Hasar fotoğrafları ve onarım faturaları ya da ekspertiz raporu
  • Ödemenin yapılacağı banka hesap bilgisi

Dava mı, Sigorta Tahkim Komisyonu mu?

Sigorta şirketinin olumsuz cevabı veya süresinde cevap vermemesi üzerine iki yol vardır: Mahkemede dava açmak veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurmak. Tahkim yolu genellikle daha hızlı sonuçlanır; ancak bu yola başvurulduğunda aynı uyuşmazlık için ayrıca dava açılamaz. Hangi yolun daha uygun olduğu, talep tutarı ve dosyanın özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Zamanaşımı süresine dikkat

Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesine göre maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Kaza aynı zamanda ceza kanununa göre daha uzun zamanaşımı süresi öngörülen bir suç oluşturuyorsa, bu uzun süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.

Hangi durumlarda değer kaybı istenemez?

Araç onarılamayacak derecede hasar görmüş ve tam hasarlı (pert) sayılmışsa, kural olarak değer kaybı yerine aracın kaza tarihindeki rayiç değeri esas alınır. Ayrıca kazada tam kusurlu olan sürücünün kendi aracındaki değer kaybını karşı tarafın sigortasından istemesi mümkün değildir; kusur oranı tazminat miktarını doğrudan etkiler.

Sonuç

Değer kaybı talebinde başarının anahtarı; kazanın hemen ardından belgelerin eksiksiz toplanması, sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılması ve gerçek piyasa farkını ortaya koyan bir hesaplamanın yapılmasıdır. Sigorta şirketinin teklifini kabul etmeden önce bir avukattan görüş almanız, hak kaybı yaşamamanız açısından faydalı olacaktır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.