Son aylarda en çok sorulan sorulardan biri şu: “Kazadan sonra sigorta şirketine hasar için başvurdum; değer kaybı için ayrıca dilekçe vermem gerekiyor mu, yoksa artık kendiliğinden mi ödeniyor?” Kısa cevap: 1 Temmuz 2026’dan itibaren değer kaybı için ayrı bir başvuru zorunlu değildir; araç hasarı için başvuran kişi, değer kaybını da talep etmiş sayılır. Ancak bu, sigorta şirketine hiç başvurmadan para ödeneceği anlamına gelmez. Bu yazıda yeni düzenlemenin ne getirdiğini, neyi değiştirmediğini ve vatandaş olarak nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz. Değer kaybının temel kuralları için Trafik Kazasında Araç Değer Kaybı Tazminatı Nasıl Alınır? yazımıza da göz atabilirsiniz.
Ne değişti?
12 Haziran 2026 tarihli ve 33278 sayılı Resmî Gazete’de “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” yayımlandı. Değişiklikler 1 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Değer kaybıyla ilgili en önemli yenilikler şunlardır:
- Ayrı talep şartı kalktı: Genel Şartlar’a eklenen hükme göre, maddi zararlar teminatı kapsamında araç hasarı için başvuran hak sahibi, değer kaybı talebinde de bulunmuş kabul edilir.
- Eksper tespit eder: Değer kaybı, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (SEDDK) belirlediği usul ve esaslara göre atanan sigorta eksperi tarafından belirlenir. Ekspertiz yapılmışsa değer kaybı tutarı eksper raporunda da yer alır.
- Piyasa değeri esas alınır: Eksper; aracın markası, modeli, yaşı, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören parçaları ve geçmiş hasar durumunu dikkate alır ve aracın kazadan önceki ikinci el satış değeri ile onarıldıktan sonraki ikinci el satış değeri arasındaki farkı belirler.
- Size bildirilmesi zorunlu: Sigorta şirketi, hesaplanan değer kaybı tutarını en geç nihai eksper raporunun kendisine ulaştığı tarihi takip eden iş günü içinde yazılı olarak veya SMS, e-posta, mobil uygulama, e-Devlet gibi “kalıcı veri saklayıcısı” sayılan kanallardan size bildirmek zorundadır.
- Parça kuralları netleşti: Onarılamayan orijinal parçanın kural olarak orijinal parçayla değiştirilmesi öngörüldü; hak sahibinin onayı alınamazsa veya orijinal parça bulunamazsa eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parçaya başvurulabilir ve bunun ispatı sigortacıya aittir. Aracın ağır hasarlı (pert) olduğu eksper raporuyla tespit edilmişse, tescil belgesine “trafikten çekilmiştir” şerhi işlenmeden tazminat ödenmez.
“Doğrudan ödeme” ne anlama geliyor?
Yeni sistemde değer kaybı, hasar dosyasının doğal bir parçası hâline geldi. Eskiden pek çok kişi yalnızca onarım bedelini alıp değer kaybını hiç istemiyor, bu hakkından habersiz kalıyordu. Artık hasar dosyası açıldığında eksper değer kaybını da hesaplamak, sigorta şirketi de bu tutarı size bildirmek zorunda.
Bununla birlikte, şu noktaların altını çizmek gerekir:
- Sigortaya başvuru hâlâ şart. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesi yürürlüktedir: Zarar gören, dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu’na gitmeden önce kusurlu aracın trafik sigortacısına yazılı olarak başvurmak zorundadır. Değişen şey, değer kaybı için ikinci ve ayrı bir dilekçe verme zorunluluğunun kalkmasıdır.
- Bildirilen tutar son söz değildir. Sigorta şirketinin bildirdiği değer kaybı, gerçek piyasa farkının altında kalıyorsa kabul etmek zorunda değilsiniz. Bakiye için tahkime veya mahkemeye gidebilirsiniz.
- Kusur oranı belirleyicidir. Ödenecek tutar, karşı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Kazada tamamen kusurlu iseniz karşı tarafın sigortasından değer kaybı alamazsınız.
- Poliçe limiti sınırdır. Trafik sigortası, poliçedeki araç başı maddi zarar limitine kadar öder; hasar ve değer kaybı toplamı limiti aşıyorsa kalan kısım kusurlu sürücü ve araç sahibinden istenebilir.
Yargıtay değer kaybını nasıl hesaplıyor?
Yeni Genel Şartlar’daki piyasa değeri ölçütü, aslında Yargıtay’ın yıllardır uyguladığı yöntemin mevzuata yansımasıdır. Anayasa Mahkemesi, 17.07.2020 tarihli, E. 2019/40, K. 2020/40 sayılı kararıyla (Resmî Gazete: 09.10.2020) Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesindeki, tazminatın Genel Şartlar’a göre belirlenmesini öngören ibareleri iptal etmişti. Bu karardan sonra sigorta şirketlerinin uyguladığı formüllerin yasal dayanağı tartışmalı hâle geldi.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 11.12.2024 tarihli, E. 2022/13500, K. 2024/12661 sayılı kararıyla onanan itiraz hakem heyeti kararında; Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra Genel Şartlar ve ekindeki formüllere göre yapılan hesabın yasal dayanağının kalmadığı, değer kaybının kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre aracın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki fark olarak belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 16.01.2025 tarihli, E. 2023/2961, K. 2025/781 sayılı kararında da aracın hasar öncesi ve onarılmış hâlinin piyasa değerleri arasındaki farkı; marka, model, kilometre ve hasar geçmişini dikkate alarak hesaplayan bilirkişi raporu yerinde bulunmuş, ayrıca zarar görenin yaptırdığı ekspertiz ücretinden de sigorta şirketinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1426. maddesi kapsamında sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
Başvurunun usulüne uygun yapılması ise dava aşamasında sık tartışılan bir konudur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 08.05.2025 tarihli, E. 2025/4725, K. 2025/7441 sayılı kararında sigorta şirketinin “usulüne uygun başvuru yapılmadı” savunması, davacının tahkim başvurusundan önce gerekli belgelerle sigortacıya başvurmuş olması nedeniyle yerinde görülmemiş ve hasar bedeli ile değer kaybına hükmeden karar onanmıştır. Bu karar, sigortaya yapılan ilk başvurunun belgeli ve eksiksiz olmasının ne kadar önemli olduğunu gösterir.
1 Temmuz 2026’dan önceki kazalar ve kasko
Değişiklik metni, 1 Temmuz 2026’dan önce gerçekleşmiş kazalara nasıl uygulanacağını ayrıca düzenlemiyor. Bu nedenle eski bir kaza için henüz başvuru yapmadıysanız, hasar başvurusunda değer kaybını da açıkça talep etmeniz en güvenli yoldur. Zaten yalnızca hasar bedelini talep edip değer kaybını istemediyseniz, zamanaşımı dolmadıkça değer kaybı için sigorta şirketine başvurup ardından tahkim veya dava yoluna gidebilirsiniz.
Yeni hüküm zorunlu trafik sigortasına ilişkindir. Kendi kasko poliçenizden değer kaybı alabilmeniz ise poliçenizde buna yönelik ayrı bir teminat bulunmasına bağlıdır. Kaza karşı tarafın kusuruyla olduysa, kasko ile onarım yaptırmış olsanız bile değer kaybını kusurlu aracın trafik sigortasından talep edebilirsiniz.
Adım adım ne yapmalısınız?
- Kaza tespit tutanağını eksiksiz doldurun veya kolluğa tutanak tutturun; aracın ve kaza yerinin fotoğraflarını çekin.
- Kusurlu aracın trafik sigortası şirketine hasar başvurusu yapın; tutanak, ruhsat, ehliyet, fotoğraflar ve IBAN bilginizi ekleyin. Başvurunun alındığına dair belgeyi saklayın.
- Ayrı başvuru şartı kalkmış olsa da başvuru metninde değer kaybını da istediğinizi açıkça yazmanız, özellikle 1 Temmuz 2026’dan önce gerçekleşen kazalarda ihtiyat açısından faydalıdır.
- Eksper raporunu ve size bildirilen değer kaybı tutarını isteyin; aracınızın benzer ilanlardaki hasarsız ve hasarlı fiyatlarıyla karşılaştırın.
- Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermez, talebi reddeder veya düşük tutar öderse Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da mahkemeye başvurabilirsiniz. Tahkimi seçerseniz aynı uyuşmazlık için ayrıca dava açamayacağınızı unutmayın.
Ödeme yapıldıysa ibraname imzalamadan önce
Sigorta şirketleri ödeme sırasında çoğu zaman “tüm haklarımı aldım” anlamına gelen bir ibraname veya sulh metni imzalatmak ister. Bu belgeyi imzalamadan önce, ödenen tutarın hasar ve değer kaybının ne kadarını karşıladığını kontrol edin. Gerçek zararınızın altında kalan bir ödemeyi kabul ediyorsanız, bakiye hakkınızı saklı tutan bir ifade kullanmanız ileride hak kaybı yaşamamanızı sağlar.
Zamanaşımı
Yeni düzenleme süreleri değiştirmedi. Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. maddesine göre maddi zarar talepleri, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar. “Nasıl olsa kendiliğinden ödenir” diye beklemek, süreyi kaçırmanıza yol açabilir.
Sonuç
1 Temmuz 2026’dan itibaren değer kaybı için ayrı bir dilekçe zorunluluğu kalktı; hasar başvurusu, değer kaybı talebini de kapsıyor ve sigorta şirketi hesapladığı tutarı size bildirmek zorunda. Ancak sigortaya yazılı başvuru şartı, kusur oranı, poliçe limiti ve zamanaşımı kuralları aynen devam ediyor. Bildirilen tutar gerçek piyasa farkını karşılamıyorsa tahkim veya dava yoluyla bakiye talep etmek mümkündür. Teklifi kabul etmeden önce hesaplamayı bir avukata kontrol ettirmeniz, hak kaybını önlemenin en kolay yoludur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Yazıda anılan mevzuat ve kararlar 13.11.2026 tarihi itibarıyla kontrol edilmiştir.