Konkordato, mali sıkıntı içindeki bir borçlunun, alacaklılarıyla mahkeme gözetiminde anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasını sağlayan bir hukuki yoldur. Amaç, dürüst borçlunun faaliyetini sürdürmesine imkân tanırken alacaklıların da iflasa kıyasla daha fazla tahsilat yapabilmesidir. Konkordato, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 285 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Kimler konkordato talep edebilir?
Borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi altında bulunan her borçlu, vadesi gelmiş borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir. Talep, borçlunun yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesine; konkordato ön projesi, mali tablolar, alacaklı listesi ve bağımsız denetim raporu gibi belgelerle birlikte yapılır.
1. Aşama: Geçici mühlet
Mahkeme, başvuru üzerine borçluya üç aylık geçici mühlet verir ve bir geçici komiser görevlendirir. Mahkeme, bu süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin talebiyle geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir; geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez (İİK m. 287). Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur ve ticaret sicili gazetesi ile resmî ilan portalında ilan edilir (İİK m. 288).
2. Aşama: Kesin mühlet
Geçici komiserin raporu doğrultusunda konkordatonun başarıya ulaşma ihtimali görülürse mahkeme bir yıllık kesin mühlet verir. Karmaşık işlerde kesin mühlet, komiserin gerekçeli raporu ve talebi üzerine altı aya kadar uzatılabilir (İİK m. 289). Kesin mühlet içinde komiser, konkordato projesinin tamamlanmasına katkı sağlar, borçlunun faaliyetlerini denetler ve alacaklılar toplantısını düzenler.
Mühletin alacaklılara etkisi
İİK’nın 294. maddesi uyarınca mühlet içinde borçlu aleyhine, amme alacakları için yapılanlar dahil, kural olarak hiçbir takip yapılamaz; daha önce başlamış takipler durur, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları uygulanmaz. Rehinli alacaklılar ise mühlet içinde rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir veya başlamış takiplerine devam edebilir; ancak mühlet süresince rehinli mal satılamaz (İİK m. 295).
3. Aşama: Alacaklılar toplantısı ve oylama
Komiser, alacakları kaydettikten sonra alacaklıları toplantıya çağırır. İİK’nın 302. maddesine göre konkordato projesi;
- kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını veya
- kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini
aşan bir çoğunluk tarafından imzalanmışsa kabul edilmiş sayılır. Oylamada yalnızca konkordato projesinden etkilenen alacaklılar oy kullanabilir.
4. Aşama: Mahkemenin tasdik kararı
Projenin alacaklılarca kabulü tek başına yeterli değildir. İİK’nın 305. maddesine göre tasdik için ayrıca teklif edilen tutarın, borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçebilecek miktardan fazla olması, teklif edilen tutarın borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması, imtiyazlı alacakların ve mühlet içinde komiserin izniyle yapılan borçların ödenmesinin teminata bağlanması ve tasdik harcının yatırılması gerekir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 27.12.2022 tarihli ve E. 2022/3678, K. 2022/6086 sayılı kararında, bu tasdik şartlarının kamu düzenine ilişkin olduğunu ve mahkemece kendiliğinden araştırılması gerektiğini; mahkemenin hangi şartın bulunmadığını kararında dayanaklarıyla açıklaması gerektiğini vurgulamıştır.
Alacaklılar için pratik öneriler
- İlan edilen süre içinde alacağınızı belgeleriyle birlikte komisere bildirin.
- Borçlunun sunduğu mali tabloları ve projeyi, iflas hâlinde elde edebileceğiniz tutarla karşılaştırın.
- Projenin borçlunun gerçek mali gücünü yansıtmadığını düşünüyorsanız tasdik duruşmasında itiraz hakkınızı kullanın.
Sonuç
Konkordato, doğru planlandığında hem borçlu şirketin faaliyetini sürdürmesine hem de alacaklıların alacaklarının önemli bir kısmına kavuşmasına imkân tanır. Ancak süreç; sıkı süreler, ayrıntılı mali raporlama ve mahkeme denetimi içerdiğinden, gerek borçlu gerekse alacaklı tarafından hukuki destekle yürütülmesi önemlidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.